البته در مورد بيان فلسفه احكام بوسيله علوم تجربى لازم است توجه شود كه گاهى اين حكمت‌ها و اسرار علمى علت كامل و تام احكام نيست و از تطبيق و تحميل نظريه‌هاى علمى اثبات نشده بر آيات و احاديث بايد اجتناب شود و گرنه منتهى به تفسير به رأى مىگردد . پس لازم است بوسيله علوم قطعى در مواردى كه نص يا ظاهر آيه و روايت با آن مطابق است حكمت‌ها و اسرار مناسب علمى ارائه گردد و در بقيه موارد به صورت احتمالى و با احتياط سخن گفته شود تا تغييرات علوم تجربى در احكام ثابت الهى راه نيابد و لطمه‌اى به اعتبار احكام دين نزند . لازم به يادآورى است كه كتاب « فلسفه احكام » مرحوم اهتمام با قلم دهه چهل شمسى نگارش يافته بود ، كه با تلاش فاضل محترم جناب آقاى حسن‌رضا رضايى و با نظارت بنده ، به قلم روزآمد ، بازنگارى شد تا براى جوانان عزيز خوش فهم‌تر گردد . البته اين محقق گرامى در مورد ارجاعات و پالايش مطالب محتوايى و حواشى كتاب نيز زحمات زيادى كشيدند كه تلاش ايشان مشكور و مقبول حضرت حق باد . و در اين راستا انتشارات تفسير و علوم قرآن وابسته به « موسسه فرهنگى پژوهشهاى قرآنى » تصميم گرفت اين كتاب را پس از بازسازى با اجازه خانواده محترم مرحوم آيت الله اهتمام ، تجديد نشر كند و جلد دوم آن نيز تحت عنوان « حكمت‌ها و اسرار نماز » منتشر شود و به زودى جلد سوم كه در مورد مباحث « خداشناسى از راه كيهان‌شناسى » است چاپ خواهد شد . البته مرحوم اهتمام كتاب مبسوطى در مورد فقه استدلالى نيز دارد كه در حال آماده‌سازى براى نشر است ( انشاء الله ) . اميد است اين خدمات دينى مورد قبول خداى متعال قرار گيرد و ثواب آن به روح ايشان و اصل گردد و موجب توفيق بيشتر پژوهشگران موسسه و ما شود . والحمدلله رب العالمين محمدعلى رضايىاصفهانى 7 / 9 / 1387 ش - قم